Gdyby Bolko I Surowy spojrzał dziś na Zamek Książ z pewnością trudno było by mu uwierzyć, że ta okazała rezydencja pod koniec XIII wieku była jego książęcą warownią. O tym bowiem, iż kiedyś był to piastowski zamek obronny, zdaje się przypominać jedynie bezpieczna lokalizacja nad przełomem i w zakolu Pełcznicy. Dość powiedzieć, że umocnienia okalające twierdzę w XVII wieku zostały przebudowane na tarasy ogrodowe, a pozostałe fortyfikacje i sam zamek, zarówno z zewnątrz jak i wewnątrz, noszą ślady chyba wszystkich stylów architektonicznych, jakie występowały między XIII a XX wiekiem. Swoje piętno odcisnęły także czasy hitlerowskie, gdy nie zważając na otoczenie, wykonywano tu inwestycje po dziś dzień owiane tajemnicą.Zamek i jego podziemia to jednak nie jedyne atrakcje Książa. Na spacerowiczów czekają wspaniałe ogrody i park, okazałe stajnie i palmiarnia, a także kilometry oznaczonych tras tematycznych. W obrębie Książańskiego Parku Narodowego zawędrować można do arboretum – Sudeckiego Ogrodu Dendrologicznego czy do rezerwatu przyrody Przełomy pod Książem. Z kolei wędrówka na południe wzdłuż Wąwozu Książ, to szansa na odnalezienie drugiego, nieco zapomnianego zamku o niezwykle ciekawej i romantycznej historii. Stary Książ, bo tak zwykło mówić się o tym miejscu, to zamek zbudowany pod koniec XVIII wieku na ruinach z czasów piastowskich. Hrabia Rzeszy Hans Heinrich von Hochberg uległ wówczas romantycznym trendom tak bardzo, że  obok nowego gotyckiego zamku z placem turniejowym kazał stworzyć fragmenty sztucznych ruin. Szczytem sławy tego miejsca był prawdopodobnie turniej rycerski z 1800 roku, któremu przyglądał się sam król Prus Fryderyk Wilhelm III. Niestety, choć jeszcze przed wojną zamek widniał nawet na pocztówkach, w 1945 został wysadzony w powietrze. Sztuczne ruiny zamieniły się w prawdziwe, a obiekt na trwałe usunął się w cień okazalszego sąsiada.

To zdjęcie zrobiłem 3.11.2015 o godz 19.16. Miałem wtedy wyjątkową przyjemność spędzenia wieczoru na wieży zamkowej w Bolkowie. Zderzenie milczących, surowych, ciemnych murów zamczyska z jasno oświetlonym grodem a też zarysowanymi gdzieś dalej kolejnymi miejscowościami dało tło do refleksji z czasem w roli głównej. Wyobraziłem sobie obok mnie średniowiecznego woja, który wypełniał swój codzienny (a właściwie conocny) obowiązek. Ten anonimowy strażnik sprzed tych 700 lat pewnie z większą starannością omiatał horyzont wypatrując nielicznych delikatnych oznak obecności ludzkiej. Pewnie dookoła było morze czerni a troszkę światła zobaczyć można było tylko u stóp zamku, na podgrodziu. Dla odmiany sam książęcy obiekt pełen był pewnie gwaru i życia. Wiatr na wieży, próbujący wywrócić mój statyw, pewnie był taki sam. Ale już niebo tylko z grubsza podobne – światła pozycyjne samolotów i kropeczki przemieszczających się satelitów, równie skutecznie jak reflektory aut, przypominały mi, że świat obok nie śpi. Zaszła więc swoista inwersja – ruch i zgiełk, głos i światło, pieniądz i władza wyszły na zewnątrz. Zachłannie zawłaszczyły świat niczym pożoga ogarniająca step. Samo zażewie wypaliło się do cna zostawiając pustkę.

Któż by niegdyś pomyślał, że drewniane wozy i karoce zastąpią kiedyś numerowane, blaszane autobusy napędzane końmi mechanicznymi. Któż by pomyślał, że takim środkiem transportu z Wrocławia do Leśnicy przyjeżdżać będą turyści. To jednak prawda, gdyż Zamek w Leśnicy wraz z przylegającym doń parkiem wchłonięty został całkowicie w granice stolicy Dolnego Śląska.Niegdyś nieprzystępna twierdza otoczona fosą i chroniona przez groźne basteje, dziś centrum życia kulturalnego i park, które każdego dnia czekają na gości.Pewnie niewielu spośród podziwiających barokową budowlę, zdaje sobie sprawę z tego, iż gdyby nie pewne fałszerstwo z początku XIII wieku, w miejscu tym mogliby podziwiać opactwo cysterskie. Otóż książę Henryk Brodaty wbrew woli ojca, Bolesława Wysokiego, postanowił zatrzymać Leśnicę dla siebie. Wykonać musiał w tym celu dwie rzeczy. Pierwszą było sfałszowanie testamentu, a drugą udobruchanie wpływowych Cystersów z Lubiąża. Ten plan udało mu się zrealizować w całości.Historia zatoczyła jednak koło i po licznych perturbacjach na przestrzeni wieków, w XVIII stuleciu dobra leśnieckie stały się wreszcie własnością zakonu. Byli to jednak mnisi nietypowi, określani mianem Zakonu Rycerzy Krzyżowych z Czerwoną Gwiazdą. W tamtym czasie Leśnica była już dobrze rozbudowanym pałacem otoczonym poobijanymi nieco fortyfikacjami, któremu zakonnicy postanowili nadać barokowy wystrój. Mimo kolejnych zmian, do dziś budynek zachował swój świecki, obronno-pałacowy charakter, który na dodatek stał się łatwo dostępnym miejscem do czerpania garściami z kultury.

Nie da się ukryć, że to dzięki zespołowi pałacowo-zamkowemu Międzylesie wyróżnia się na tle innych miasteczek Kotliny Kłodzkiej. Ten rozległy kompleks, choć poważnie zniszczony, przechowuje w sobie ponad siedmiusetletnią historię, zaklętą w renesansowych i barokowych murach. Ponoć zatrzymał się w nim sam Jan III Sobieski po sukcesie odsieczy wiedeńskiej. Nie zniechęciły go najwyraźniej spustoszenia, którymi obiekt naznaczył potop szwedzki. Niektórzy twierdzą, że Król wciąż przechadza się po zamkowych korytarzach, gdy ciekawi warunków życia w epoce „przedelektrycznej” goście wybierają się na nocne zwiedzanie budynku.O ile średniowieczni rycerze wyprawiali się z Międzylesia, aby zaatakować czeskie miasta, o tyle dziś jego świetną lokalizację wykorzystują liczni miłośnicy aktywnej turystyki. Zimą spotkamy tu narciarzy biegowych i zjazdowych, których od czterech najbliższych stacji dzieli zaledwie 20 kilometrów. Latem to wymarzona baza wypadowa dla turystyki motorowej, rowerowej i pieszej.

Trudno o obiekt bardziej naznaczony burzliwymi dziejami śląskich ziem, niż Zamek Czocha. Zbudowano go w 1247 roku na polecenie króla czeskiego Wacława I. Od 1319 roku, przez 70 lat, władają nim książęta piastowscy Henryk I Jaworski i Bolko II Mały. Następnie obiekt wraca do Czech i podlega rządom kolejnych rodów rycerskich. Najdłużej, bo blisko 250 lat należy do klanu Nostitz. W roku 1909 następuje charakterystyczna zmiana – podupadły zamek odkupuje za 1,5 mln marek drezdeński producent cygar Ernst Gütschow. Przy pomocy berlińskiego architekta Bodo Ebhardtaa przywraca mu „historyczny” wygląd z 1703 roku. Skupuje też rozmaite przedmioty o wysokiej wartości artystycznej. Kiedy w marcu 1945 opuszcza zamek, wywozi najcenniejszą część wyposażenia, choć pozostawia wiele bezcennych zabytków, które w burzliwych powojennych czasach zostają rozkradzione.Swoje piętno na zamku odcisnęli wojskowi – w latach II wojny światowej mieściła się w nim szkoła szyfrantów Abwehry. Po zmianie granic obiekt został utajniony i zniknął z map – w 1952 władze PRL urządziły w nim Wojskowy Dom Wczasowy. Dziś dostępny jest już publicznie, jako ośrodek hotelowo-konferencyjny.

Kierowcy mgły nie cierpią to pewnie jedna z przyczyn dlaczego obiekty turystyczne świecą wtedy pustkami. Ale jak to w życiu bywa wadę możemy przekuć w zaletę i mieć swój prywatny plan i pracę nie zakłócaną wizytami przechodniów z reklamówkami w rękach. Efekt takiej wizyty możecie ocenić na zdjęciach.